شهریورِمان که آتش گرفته بود و دیگر دل نداشت رفتن ِ تو را هم در گوشه ی تقویم اش ، یاددادشت کند ، قلم به دست ِ مرداد داد.
و مرداد ِ داغ ، گُر گرفت و داغ تر شد ، خیلی داغ . به داغی ِ همان روزگار ِ داغی که رفاه ِ شاد ِ نسل ِ تان را گرفت و مسیر ِ کوچ را نشان ِ تان داد.
حالا که بانگ ِ رحیل را سر داده اند ، آرام و باصلابت برو بانو ... آنقدر آرام که بوی ِ آوارگی ندهد مَیار ِ (1 ) چادر ات ...
آنقدر آرام که خواب ِ سیدُک آزاد ( 2 ) ببینی که دوباره نشسته در جمع ِ تان و وسط باغ های انگور ِ بنجار ( 3 ) ، جان ِ لیلی ( 4 ) می خواند و آتش می زند به جان ِ شب های ِ تار ِ عاشقان ِ جهان ...
برو بانو که امشب عاشقان جمع اند و شادمان ایستاده اند به تماشای ِ بپور ( 5 ) که جایی در امتداد ِ مسیر ِ ماهی که آسمان ِ امشب را قدم زنان جلا می دهد ، خوش می خواند :
" سلام علیک ُ ای یار ِ قدیمی .... ( 6 )
تو که رَه ( راه ) مئروی، مِه ( من ) ، مونده مئشا
وَه ( به ) قربون ِ لب ِ پَر خِنده مئشا
اگه مِه مَردئه ( مُرده) صد ساله باش ُ
جمال ِ تره (تو را) که بینو ، زنده مئشا ( 7)
و تو خوش تر خواهی خواند :
نگار نازنين ساقم به ساقت
بريز دانه كه مرغ آمد به دامت
همه مرغان دامت مي گريزند
منِ مسكين گرفتارم به دامت
و گل از گل ِ گونه های ِ سرخ ِ بالای ِ بلند ِ بپور ، باز شود و همچنان بخواند :
بلند گپ زَ ( بزن) ، صدای ِ تو بیایه
قوت وَر دست و پای ِ من بیایه
قوت بر دست و پا ، اومد وَه زانو
قوت ِ دل نمی دانم کجایه؟! ( 8)
و تو بگویی از غم هایی که گذشت :
بلند بالا وه بالات اومد ُ مِه
بغل وا کو که در رآ ( راه) موندئو مه
بغل وا کو مرا زیر ِ بغل گیر
که دیشنه در بیابو موندئو مِه ( 9 )
و بپور چه نازانه تسلی دهد درد های تو را :
نبات ریزهَ داره دلبر مه
دلِ آزرده داره دلبر مه
سَر ِ ش ُ ( شب) تا سحر دورش بگردو
اَنوز اَ (هم )گَلَه ( گلایه) دارَ دلبر مه ( 10 )
.
.
آی بخوانی و بخواند ... بخوانی و بخواند الا کنجکه بنجاری ... ( 11 ) و این جا ، جایی روی ِ زمین ، اَردَه ها ( 12 ) ، امان ِ گریه های مان را بِبُرد.
تو همچنان با صلابت ِ همیشگی ات می روی و تمام ِ طایفه ایستاده اند به احترام ِ زن بودن ات و باز این جا منم و جاده ی تهران که تو را سوار بر قطار ِ خاطرات ِ شاد ِ کودکی ام ، تا پیش ِ بابا می برد .
فقط به سلامت که رسیدی ، به بابا سلام ِ زیاد برسان و بگو ملالی نیست جز دوری شما .
--------------------------
1 ) مَیار : پناه ، سنتی هست در سیستان که اگر زنی چادر اش را میار کند در اختلاف یا جنگی ، به حرمت چادر ِ زن ، اختلاف پایان می پذیرد .
2 ) سیدک آزاد : سید خان نارویی متولد روستای آزاد / معروف به سیدک آزاد رباب نواز برجسته ی ایران / از دوستان نزدیک پدربزرگ پدری ام که زمان سکونت پدربزرگم در بنجار سیستان ، همیشه در محفلی که در منزل پدربزرگم برپا می شد ایشان هم حضور داشتند و رباب نوازی می کردند. ( درباره سید خان نارویی در همین تارنما می توانید بیشتر بخوانید )
3 ) بنجار شهری فرهنگ پرور و ادیب پرور در سیستان ،که مردان و زنان آن پیشگام در مبارزه با استعمارگران انگلیسی بودند.
4 ) جان ِ لیلی : یکی از آوازهای عاشقانه مشهور سیستان
5 ) بپور : پدربزرگ
6 ) بخشی از دو بیتی رسید ُ وَر لب ِ رود ِ ادیمی / سلام علیک ُ ، ای یار ِ قدیمی .... رسیدم بر لب رودخانه ی ادیمی ( یکی از شعبه های رودخانه هیرمند ) / سلام بر تو ای یار ِ قدیمی ...
7 ) با هر گامی که بر می داری من از پا می افتم / بی تاب می شوم
به قربان لبان پرخنده ات می شوم
اگر من مرده ی صد ساله باشم ( اگر از مرگ ِ من صد سال گذشته باشد)
جمال ِ تو را که ببینم ، بی شک زنده می شوم !
8 ) با صدای بلند سخن بگو تا صدای تو را بشنوم
و با شنیدن صدای ِ تو ، توان و قوت به دست و پاهای من بازگردد
توان به وجودم بازگشت
اما نمی دانم چرا دلم همچنان بی تاب است؟
9 ) یار بلند بالای من / به کنارت آمدم
آغوش خود را بگشا که در راه مانده بودم
آغوش بگشا و مرا در آغوش بگیر
که از بیابان های تنهایی می ایم.
10 ) دلبر من با دلی آزده و خسته آمده است / امشب تا سحر پروانه وار ، به دورش خواهم گشت / اما همچنان دل ِ پر درد و گلایه ای دارد.
11 ) ترانه معروف ِ سیستانی در وصف ِ دخترکان بنجار / دختران بنجار به زیبایی و دلاوری در سیستان شهره اند.
12 ) ارده ( رُوایی / رباعی ) : رباعی های سوزناکی که زنان سیستان در عزداری به صورت دسته جمعی و کُر می خوانند و مویه می کنند. آهنگ های حزن انگیز که در مرگ عزیزان،بی وفایی دنیا،نامهربانی و قهر و ناز محبوب ،هجران،آرزوی وصال و دیدار عزیزان گفت و گو دارد .
توضیح لوگو: نقشمایهٔ یکی از ظروف سفالین مکشوفه در شهر سوخته سیستان (هزارهٔ سوم پیش از میلاد).